Папата Лав XIV лично ќе ја претстави својата прва енциклика за вештачката интелигенција

Папата Лав XIV денес ќе ја претстави својата прва енциклика, што е без преседан во папската традиција. Папите обично не учествуваат лично кога ги презентираат своите документи, без оглед на нивната важност.

„Magnifica humanitas“ (Величественото човештво) се занимава со заштитата на човечката личност во ерата на вештачката интелигенција. Објавена е денес, но Лав XIV ја потпишал на 15 мај, на 135-годишнината од енцикликата Rerum novarum на папата Лав XIII.

Според изворите, документот ја осудува употребата на вештачка интелигенција во војувањето и се осврнува на прашањето како технологијата ги загрозува правата на работниците.

Енцикликите се една од највисоките форми на учење со кои папата ги поучува членовите на Црквата. Од папата Лав XIII, објавени се вкупно 220 енциклики, но огромното мнозинство се објавени пред изборот на Јован Павле II во 1978 година.

Во првата половина на 20 век, година без енциклика беше вистински исклучок. Пиј XI издал 34, а Пиј XII 41, во голема мера поттикнати од заканите од Втората светска војна и повоениот комунизам. Спротивно на тоа, Јован Павле II и Бенедикт XVI објавувале околу една енциклика на секои две години.

Намалувањето на бројот на енциклики лежи и во почестото објавување на други папски документи, апостолски поуки и апостолски писма.

Лав XIV покажа интерес за прашањето за вештачката интелигенција и достоинството на работата уште од првата недела од неговиот понтификат. Во деновите по неговиот избор во мај 2025 година, тој му рече на Колеџот на кардинали дека го избрал своето папско име делумно во чест на Лав XIII, чие Rerum novarum (За новите работи) го обликува социјалното учење на Црквата повеќе од еден век.

„Во наше време, Црквата им нуди на сите ризница на своето социјално учење како одговор на новата индустриска револуција и развојот на вештачката интелигенција, кои носат нови предизвици во одбраната на човечкото достоинство, правдата и работата“, рече Лав XIV.

Во својата порака за Светскиот ден на комуникациите во јануари, тој предупреди дека системите со вештачка интелигенција „сè повеќе ја преземаат контролата врз производството на текстови, музика и видеа“, ставајќи го во опасност поголемиот дел од креативната индустрија.

Во неодамнешниот говор на Универзитетот Сапиенца во Рим, тој ја осуди употребата на вештачка интелигенција во војувањето, наведувајќи ги конфликтите во Украина, Газа, Либан и Иран како примери за „нечовечката еволуција на односот помеѓу војната и новите технологии во спирала на уништување“.

Тој, исто така, ја засили својата осуда на американско-израелската војна со Иран, изјавувајќи дека „Бог не благословува никаков конфликт“. Претходно, тој ја нарече заканата на Трамп за уништување на иранската цивилизација „тотално неприфатлива“ и предупреди дека секој напад врз цивилната инфраструктура го крши меѓународното право.

Кристофер Олах, коосновач на компанијата за вештачка интелигенција Антропик, кој се судри со администрацијата на Трамп поради нејзиното одбивање да ѝ даде неограничена контрола врз нејзиниот систем со вештачка интелигенција за воени и надзорни цели, исто така ќе присуствува на промоцијата на енцикликата.

Жерар О’Конел, долгогодишен дописник на Ватикан за Америка, кој известува за Ватикан од 1985 година и е автор на книга за изборот на папата Лав XIV, особено ја нагласува должината на документот. Според неговите извори, енцикликата е обемна, а присуството на коосновачот на Антропик на презентацијата сугерира дека ставот на папата за вештачката интелигенција ќе стане нова точка на конфликт со администрацијата на Трамп.

Андреа Гаљардучи, италијански новинар и ватикански аналитичар за Католичката новинска агенција и ACI Stampa, верува дека документот означува почеток на ново поглавје во социјалната доктрина на црквата.

„Magnifica Humanitas веројатно ќе отвори нова ера. Таа гледа кон новата индустриска револуција што ја носи вештачката интелигенција, кон новите глобални нерамнотежи што произлегуваат од новата поделба на трудот, кон новиот свет на кој Црквата е повикана да одговори. Ова нема да биде единствената социјална енциклика од Лав XIV, но ќе биде почетна точка што вреди да се следи“, напиша Гаљардучи.

Џон Тавис, пензиониран дописник од Ватикан кој известувал за три понтификати, рече дека објавата веднаш ги поставува приоритетите на новиот папа.

„Првата енциклика на папата обично ги истакнува неговите приоритети, фокусирајќи се на она што тој го смета за сериозни социјални и морални прашања за современиот свет“, напиша Тавис.

Во својата прва година, папата, исто така, ја издаде апостолската поука Dilexi Te, продолжувајќи ја недовршената работа на покојниот папа Франциско, повикувајќи на промени во глобалниот економски систем за борба против нееднаквоста.

Последната енциклика на Франциско пред тоа беше издадена во октомври 2024 година, повикувајќи ги католиците да се откажат од „лудата трка“ кон парите

Покрај папата, енцикликата денес ќе ја претстави „ватиканската елита“ предводена од државниот секретар Пјетро Паролин и раководителот на Дикастеријата за доктрината на верата, кардиналот Виктор Мануел Фернандез.